Soms merk je dat angst niet alleen een gevoel is dat af en toe opkomt, maar iets dat steeds vaker meespeelt in je dagelijks leven. Je hoofd begrijpt dat er geen reden is om bang te zijn, maar je lichaam reageert toch alsof er iets mis kan gaan.
Je hartslag versnelt. Je ademhaling verandert. Je spieren spannen zich aan. En nog voordat je goed en wel kunt bedenken wat er gebeurt, is je systeem al in de alarmstand geschoten.
Voor veel mensen begint dat heel geleidelijk. Niet als iets dat hun leven meteen overneemt, maar als iets dat steeds vaker opduikt. Een situatie die je liever vermijdt. Een plek waar je je niet helemaal op je gemak voelt. Een afspraak die je nog maar even uitstelt.
Voor de buitenwereld lijkt er vaak weinig aan de hand.
Maar van binnen kost het steeds meer energie.
Veel mensen wennen langzaam aan deze spanning, zonder te merken hoeveel invloed angst en paniek inmiddels op hun leven hebben gekregen. Ze passen hun leven ongemerkt aan, zonder dat ze echt doorhebben hoeveel invloed angst en paniek inmiddels hebben gekregen.
En juist daardoor kan het voelen alsof dit “gewoon zo is”. Alsof je er maar mee moet leren leven.
Als je angstig bent of paniek ervaart dan betekent dat niet dat er iets mis is met je.
Vaak is het een signaal dat je lichaam te lang in de alarmstand heeft gestaan en moeite heeft om weer tot rust te komen.
Herken jij jezelf hierin?
Angst en paniek zien er voor iedereen anders uit. Toch herkennen veel mensen met angstklachten zich in één of meer van deze situaties:
☐ Je wereld wordt langzaam een beetje kleiner. Uitstapjes waar je vroeger van genoot (een theateravond, een reis, een druk restaurant) voelen nu vooral spannend. Dus je kiest vaker voor veilig en voorspelbaar.
☐ Je zegt dingen af waar je eigenlijk naar uitkeek. Je had best zin in die afspraak of dat feestje, maar de spanning vooraf voelt te groot. Dus je zegt af… en baalt daar later van.
☐ Je hoofd zit vol met ‘wat als’-gedachten. Wat als ik me daar niet goed voel? Wat als ik er niet weg kan? Wat als ik paniekaanvallen krijg?
☐ Je probeert jezelf gerust te stellen, maar je lichaam luistert niet. Je weet dat er geen gevaar is. Toch blijft je hart sneller kloppen of voel je spanning opbouwen.
☐ Je let automatisch op uitgangen of manieren om weg te kunnen. In een restaurant, trein of vergadering scan je onbewust de ruimte. Niet omdat er iets gebeurt, maar omdat je lichaam voorbereid wil zijn.
☐ Je zenuwstelsel lijkt nooit helemaal uit te gaan. Zelfs op momenten waarop je zou willen ontspannen, blijft er een lichte spanning in je lichaam aanwezig.
Als je jezelf in meerdere van deze situaties herkent, is dat vaak geen toeval.
Angst en paniek ontstaan zelden zomaar. Meestal heeft je lichaam ergens geleerd dat het alert moet blijven.
“You are not weak for feeling anxious. You have simply been strong for too long.”
Veel mensen proberen hun angst te verminderen door zichzelf gerust te stellen of hun gedachten te veranderen. Dat kan soms helpen, maar vaak blijft het lichaam toch reageren.
Dat komt omdat ervaringen niet alleen in gedachten worden opgeslagen, maar ook in het emotionele geheugen van het brein.
Soms heeft je lichaam ergens geleerd dat het alert moet blijven.
Dat kan bijvoorbeeld ontstaan door:
een ingrijpende gebeurtenis
een periode van langdurige stress
situaties waarin je je machteloos of onveilig voelde
Je hoeft daar niet altijd bewust aan te denken. Toch kan je lichaam nog steeds reageren alsof het gevaar opnieuw kan gebeuren.
In mijn praktijk hoor ik vaak dat mensen zeggen: "Ik weet dat er niets aan de hand is, maar mijn lichaam reageert toch." Dat is een herkenbare ervaring wanneer het zenuwstelsel te lang in de alarmstand heeft gestaan.
Veel mensen met angstklachten blijven lange tijd doorgaan. Ze proberen hun leven zo goed mogelijk voort te zetten en leren omgaan met de spanning.
Maar vaak gebeurt er langzaam iets anders. Je gaat bepaalde situaties vermijden. Je zegt vaker dingen af. Je kiest sneller voor veilige en voorspelbare situaties.
Misschien herken je dat je:
drukke plekken liever vermijdt
afspraken uitstelt of afzegt
meer nadenkt over mogelijke risico’s
voortdurend alert bent op hoe je je voelt
Je wereld wordt daardoor ongemerkt een beetje kleiner. Veel cliënten vertellen mij dat ze zich pas later realiseren hoeveel invloed angst inmiddels op hun leven heeft gekregen.
Wanneer angstklachten blijven terugkomen, betekent dat vaak dat het zenuwstelsel nog steeds reageert op ervaringen die niet volledig verwerkt zijn. EMDR is een therapievorm die helpt om zulke ervaringen alsnog te verwerken. Tijdens EMDR richt je je kort op een herinnering of situatie terwijl je tegelijkertijd afgeleid wordt door oogbewegingen. Dit helpt het brein om de ervaring opnieuw te verwerken. De gebeurtenis zelf verdwijnt niet, maar de emotionele lading verandert. Veel cliënten merken dat hun lichaam daarna rustiger reageert en dat situaties die eerder veel spanning opriepen minder heftig voelen.
EMDR wordt vaak gebruikt bij traumaverwerking, maar kan ook helpen bij verschillende vormen van angst.
In mijn praktijk zie ik bijvoorbeeld regelmatig mensen met:
paniekaanvallen
angst om controle te verliezen
emetofobie (angst voor overgeven)
hypochondrie (angst om ziek te worden)
claustrofobie en vliegangst
sociale angst
faalangst
Hoewel deze klachten verschillend kunnen lijken, ligt er vaak een vergelijkbaar mechanisme onder: een zenuwstelsel dat te snel in de alarmstand schiet. Door ervaringen die hierbij een rol spelen te verwerken, kan het lichaam vaak weer meer rust vinden.
Veel mensen lopen lange tijd rond met angstklachten voordat ze hulp zoeken. Soms lukt het om ermee om te gaan, maar het kan ook gebeuren dat de klachten langzaam meer invloed krijgen op je dagelijks leven.
Misschien herken je dat:
angst of paniek regelmatig terugkomt
je bepaalde situaties begint te vermijden
je lichaam vaak gespannen of onrustig voelt
je merkt dat angst steeds meer ruimte inneemt in je leven
In mijn praktijk hoor ik vaak dat mensen achteraf zeggen dat ze wensen dat ze eerder hulp hadden gezocht. Niet omdat ze het niet geprobeerd hebben, maar omdat het moeilijk kan zijn om hier alleen uit te komen.
Tijdens een intakegesprek nemen we rustig de tijd om te kijken naar wat er speelt. We bespreken waar je klachten vandaan kunnen komen, welke situaties spanning oproepen en wat jouw lichaam nodig heeft om weer tot rust te komen. Van daaruit kunnen we samen bepalen welke aanpak het beste bij jou past.
Herken je jezelf in wat je op deze pagina hebt gelezen? Dan kan een intake een eerste stap zijn om te onderzoeken hoe je weer meer rust en vrijheid in je leven kunt ervaren.
